بسط تعاليم آن كوشيدند و با تشريك مساعى با يكديگر تمدنى عظيم و باشكوه به نام « تمدن اسلامى » به وجود آوردند . سهم ما ايرانيان در اين خدمات چه بوده است ؟ ايران چه مقامى از اين جهت دارد ؟ آيا مقام اول را حيازت كرده است يا خير ؟ بعلاوه ، انگيزهء ايرانى در اين خدمات چه بوده است ؟ . از نظر ما سه پرسش بالا عمده‌ترين پرسشها در باب مسائل مشترك اسلام و ايران است . كتاب حاضر مشتمل بر سه بخش است : 1 . اسلام و مسألهء مليت . 2 . خدمات اسلام به ايران . 3 . خدمات ايران به اسلام . اين سه بخش ، به ترتيب پاسخگوى سه پرسش بالاست . مطالب و مسائل اين كتاب تكميل شده و تفصيل يافتهء چند سخنرانى است كه اين بنده در نزديك به سه سال پيش ايراد كرده است . بخش اول تكميل شدهء سه سخنرانى است كه در ماه محرم سال 1388 قمرى ايراد شده است . بخش دوم و سوم تكميل شدهء شش سخنرانى است كه درماه صفر همان سال تحت عنوان « خدمات متقابل اسلام و ايران » ايراد شده و اين كتاب هم به همان نام ناميده شد . اين بنده در تمام سخنرانيهايى كه در مدت اقامتم در تهران ايراد كرده‌ام ، هيچ سخنرانى از سخنرانيهاى خود را نديدم كه مانند اين سخنرانيها مورد توجه و استقبال قرار گيرد ، خصوصاً شش سخنرانىاى كه تحت عنوان « خدمات متقابل اسلام و ايران » ايراد شد . از مركز و شهرستانها فراوان مراجعه مىشد و نوارها كپى مىگشت . مخصوصاً از طرف طبقهء دانشجو بيش از ساير طبقات مورد استقبال واقع گشت . اين عنايت و استقبال معلول امتياز خاصى در آن سخنرانيها نبود ، صرفاً معلول علاقه‌اى است كه ايرانيان طبعاً به مسائل مشترك اسلام و ايران دارند . متأسفانه با اينكه ضرورت مبرم ايجاب مىكند كه اين مسائل هرچه بيشتر و واضحتر تجزيه و تحليل شود و در اختيار عموم طبقات بخصوص طبقهء جوان قرار